نیمی از فیلمنامه‌هایی که در شورای پروانه ساخت ارشاد می‌خوانیم کمدی است!

چرایی سختگیری درباره پرداختن به موضوعات مبتلابه جامعه و در نقطه مقابل سهل گیری در پرداختن به شوخیهای اروتیک در محصولات کمدی، تناقضی است پیش روی شورای پروانه ساخت سینمایی که اولین فیلتر دریافت مجوز آثار است.به گزارش سینماروزان محمود اربابی که خود سابقه ریاست بر اداره نظارت در دولت اول محمود احمدی نژاد را دارد از جمله اعضای شورای فعلی پروانه ساخت است که کوشیده در گفتگو با تینا جلالی در «اعتماد» به نوبه خود پاسخگوی این تناقض باشد.
محمود اربابی با اشاره به حجم بالای تقاضا برای کمدی سازی گفت: واقعا مجبورم بگویم تعداد فیلمنامه‌هایی که از آن لذت می‌برم کم است. حدودا پنجاه‌درصد فیلمنامه‌هایی که در شورا یا بیرون از شورا می‌خوانیم کمدی است و متاسفانه ما دلیلش را هم می‌دانیم اما نمی‌توانیم به نویسنده‌های آن بگوییم چرا این فیلمنامه را نوشتی. چون او به‌سادگی می‌گوید که برای بازار و کسب درآمد نوشتم. می‌خواهم مردم فیلمم را ببینند تا زندگی‌ام بگذرد. من در پاسخ به او چه بگویم؟ می‌توانم به او راهنمایی کنم که فیلمنامه تو نادرست است، تفکر خاصی به مخاطب منتقل نمی‌کند. اما نمی‌توانم بگویم چرا این فیلمنامه را نوشتی.
این عضو شورای پروانه ساخت با اشاره به محدودیتهای پیش روی خود و همکاران گفت: ببینید اگر شورای پروانه به هر فیلمی پروانه ساخت ندهد در جلسه دیگری باید پاسخگو باشیم که سلیقه شخصی خود را اعمال کرده‌ایم. اما به این نکته باید توجه کرد که فیلمنامه‌هایی که ما می‌خوانیم محصول کامل نیست.ما فقط فیلمنامه را خواندیم. الفاظ رکیک در فیلمنامه‌ها لحاظ نمی‌شود. حتی برای عدم استفاده از کلمات نامناسب اداره کل تعهد می‌گیرد. دیالوگ‌ها را اغلب سر صحنه اضافه می‌کنند. کیفیت هنری داستان بارها به نویسنده و تهیه‌کننده گفته می‌شود اما گوش شنوا نیست و تعبیر به ممیزی می‌شود. کیفیت ساخت اغلب در مرحله فیلمنامه مشخص نمی‌شود و بعد در مراحل تولید و ساخته‌شدن مطرح می‌شود.
اربابی در توجیه فیلمنامه های ضعیفی که پروانه ساخت گرفته بیان داشت: ما سعی می‌کنیم پیش از بقیه چنین مشکلاتی را ببینیم و به گروه سازنده گوشزد کنیم. این را بگویم به عنوان‌مثال اگر ما سال گذشته دو فیلمنامه صادر کردیم این فیلمنامه‌ها از شش فیلمنامه بررسی‌شده بوده و چهار فیلمنامه رد شده. ای‌کاش بشود نام فیلمنامه‌هایی که مجوز نمی‌گیرد، منتشر شود تا ببینید اوضاع از چه قرار است. یک‌چهارم فیلمنامه‌هایی را که به ما ارجاع داده می‌شود مجوز ساخت می‌دهیم. این مرحله پروانه ساخت است. فیلم‌ها وقتی ساخته می‌شود و به مرحله پروانه نمایش می‌رود، داستان دیگری است. این نکته را باید در نظر بگیرید که باید پروانه نمایش حداقلی را صادر کنیم. با وجود این بدانید شورا مجوز نمایش فیلم‌های زیر کیفیت را صادر نمی‌کنند. خیلی مواقع فیلم ساخته می‌شود و کیفیت لازم را ندارد و شورا به آن پروانه نمایش نمی‌دهد. آن‌وقت برای همه سوال به وجود می‌آید که چرا به این فیلم پروانه ندادند. دلایل هم بیاورند که فیلم تقلبی است اصلا کیفیت لازم را ندارد گوش کسی که شنوا نیست. از سوی دیگر فیلمساز به ما می‌گوید «من تلاشم را کردم فیلم خوب بسازم نشد. مزخرف از کار درآمده اما من یک میلیارد برای ساخت فیلم هزینه کردم خانه‌ام را برای ساخت این فیلم فروختم.» شورا اینجا چه کند؟
این عضو شورای پروانه ساخت با اشاره به کیفیت پایین متن فیلم ارگانی «تنگه ابوقریب» اظهار داشت: وقتی فیلمنامه «تنگه…» را خواندیم به سازندگان گفتیم فیلم خیلی خوب است و قطعا باید ساخته شود اما به آنها گفتیم فیلمنامه ضعیف است. به سازندگان گفتیم. تهیه‌کننده در جواب به ما گفت تلاش می‌کنم فیلمنامه و داستان را تقویت کنم وقتی تهیه‌کننده این را به ما می‌گوید ما که نمی‌توانیم بگوییم فیلم را نساز. اگر به او پروانه ساخت ندهیم باید به دیگر فیلمنامه‌های کمدی تقلبی پروانه بدهیم. به این نکته دقت کنید که در چرخه تولید، اگر فیلمنامه‌نویس یا کارگردان و تهیه‌کننده دقت لازم نکنند و یا توانایی نداشته باشند یا بی‌توجه هستند با وجود اینکه می‌دانند فیلمنامه اشکال دارد اما خودرایی می‌کنند. قطعا فیلم بدی ساخته می‌شود. نکته مهم دیگر اینکه وقتی هزینه تولید فیلم با سازندگان نباشد و سرمایه‌گذار هم حساسیت نداشته باشد، سازندگان هم حساسیت به خرج نمی‌دهند. «خرج که از کیسه مهمان بود/ حاتم طایی شدن آسان بود.» اگر تهیه‌کننده‌ای هزینه تولید را خودش بدهد به نکات فیلمنامه حتما توجه می‌کند. تردید نکنید در جلسه‌ای که هستیم در موقعیتی پارادوکسیکال هستیم. نمی‌گویند فیلمنامه بی‌ارزش را رد کردند، می‌گویند ممیز هستند.
محمود اربابی با اشاره به رویه گفتگومحور اعضای شورای پروانه ساخت گفت: ما به عنوان مسوول نباید دیکتاتوری رفتار کنیم. قانونا نمی‌توانیم جلوی ساخت را بگیریم به خاطر ضعف فیلمنامه قطعا پروانه ساخت نمی‌دهیم و درخواست‌ها را رد می‌کنیم و همانطور که گفتم درصد بالایی از درخواست پروانه ساخت‌ها را رد می‌کنیم. اما تکلیف چیست؟ امکان ندارد فیلمنامه‌ای که تحلیل درستی از شرایط موجود دارد را ما رد کنیم. اصلا اگر ما فیلمنامه خوب را رد کنیم جامعه سینمایی با چالش مواجه و مطلع می‌شود بلافاصله رسانه‌ای می‌شود. در سال از ٣٠٠ فیلمنامه ٨٠ تا پروانه می‌گیرد.
وی ادامه داد: ما که مقصر سطح فیلمنامه‌های بی‌کیفیت نیستیم. خلاصه کنم سطح فیلمنامه‌هایی که به ما ارجاع می‌شود همین است. فیلمنامه خوب وجود ندارد اما ما که نمی‌توانیم پروانه ساخت صادر نکنیم. مگر در بازار جنس مرغوب وجود ندارد ولی برخی از مردم خواهان جنس تقلبی هستند. ما هم باید کف درخواست‌ها را رعایت کنیم؛ ضمن اینکه فرآیند صدور پروانه ساخت محصول نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده است. وقتی کارگردانی نمی‌تواند تهیه‌کننده برای متن خوب خود پیدا کند مقصر ما نیستیم.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *